السيد موسى الشبيري الزنجاني

1130

كتاب النكاح ( فارسى )

2 ) توضيحى در بارهء مراد از « حرث » در آيهء شريفه ما پيشتر « حرث » را به معناى « كشت » ( يعنى هم به معناى مصدرى و هم چيز كاشته شده ) ذكر كرده بوديم و مىگفتيم كه تشبيه كردن زن به حرث در آيه بدين معناست كه زنان شما به منزلهء كشت و محصولى مىباشند كه خداوند براى شما فراهم نموده ( در روايات تعابيرى مانند ريحانه و امثال آن نيز در توصيف زنان آمده است ) و شما از اين محصول به هر طريق و در هر زمان كه بخواهيد ، مىتوانيد بهره‌مند شويد . امّا با مراجعهء بيشتر به منابع لغت و تفسير معلوم شد كه « حرث » معادل واژهء فارسى « كِشت » نيست ، بلكه معمولًا به يكى از اين دو معنى به كار مىرود : الف - معناى مصدرى يعنى آماده كردن زمين براى بهره‌بردارى و زراعت با شخم زدن يا تخم پاشيدن . ب - معناى مفعولى يعنى زمينى كه براى زراعت آماده شده است و متعلق حرثِ مصدرى ، شجر و امثال آن نيست بلكه همواره در تمام كتب لغت ، زمين « ارض » متعلق آن است « حرث الارض » مىگويند ولى « حرث الشجر » نمىگويند بلكه مىگويند « غرس الشجر » . البته در برخى استعمالات نادر به معناى كشت و محصول نيز به كار رفته است لكن بخاطر كمى موارد استعمال نبايد لفظ حرث را به معناى نادر آن حمل كرد و از بين دو معناى نخست معناى دوم با آيه شريفه مناسب است كه مراد از حرث « محلّ الحرث » است . بر اين اساس ، مراد از اين تعبير كه « زن ، حرث شما است » در واقع تشبيه زن به زمينى است كه زمينهء تولّد فرزند در آن فراهم مىشود ، همچنانكه گاه در روايات از زن تعبير به « نبات » شده و نيز مادرانى كه از آنان فرزندان ناشايسته باقى مىماند ، « نبت سوء » خوانده شده‌اند . بنابراين در اينجا نيز مراد از حرث معناى مفعولى آن يعنى همان محلّ كشت و مفعول حرث ( نه معناى مصدرى حرث ) مىباشد و زنان به زمينهايى تعبير و تشبيه شده‌اند كه آمادگى ايجاد و رشد و پرورش اولاد در آن